Miếu Bà Chúa Xứ là một ngôi miếu linh thiêng thuộc phường núi Sam, Châu Đốc, An Giang. Hàng năm ở đây có hơn 5 triệu khách thập phương về hành hương. Đặc biệt thời điểm từ tháng giêng đến tháng tư âm lịch là thời điểm người dân đổ về đây nô nức. Nguồn gốc Miếu Bà Chúa Xứ cũng vô cùng đặc biệt. Hãy cũng Nụ Cười Mekong tìm hiểu nhé!

Giới thiệu Miếu bà chúa Xứ
Giới thiệu Miếu bà chúa Xứ

Nguồn Gốc Miếu Bà Chúa Xứ

Miếu Bà Chúa Xứ bắt đầu được xây dựng từ hơn 200 năm trước. Ban đầu, Bà Chúa Xứ là một hòn đá với nhiều truyền thuyết ly kỳ khác nhau. Về sau, người dân nơi này phát hiện và thỉnh bà xuống núi. Chín cô gái đồng trinh nghênh đón tượng và lập miếu thờ.

Cổng Miếu bà chúa Xứ
Cổng Miếu bà chúa Xứ

Ngoài ra, còn một giả thuyết khác cho ràng ông Thoại Ngọc Hầu đã đứng ra xây dựng Miếu thờ theo lời vợ mình. Ban đầu ông Thoại Ngọc Hầu được lệnh vua về xây con kênh Vĩnh Tế. Nhưng trong quá trình xây dựng, công trình gặp nhiều trắc trở. Thiên tai, lũ lụt, thời tiết khó khăn, ngoài ra còn nhiều yếu tố khách quan như thú rừng ăn thịt người xây dựng. Sau đó Bà Chúa Xứ đã báo mộng cho vợ của ông Thoại Ngọc Hầu và sau khi xây dựng Miếu. Mọi việc xây dựng đều diễn ra suông sẽ hơn rất nhiều.

Đặc biệt truyền thuyết về sự linh thiêng của Miếu Bà Chúa Xứ còn được kể qua 2 câu thơ:

“Cầu tất ứng, thí tất linh, mộng trung chỉ thị

Xiêm khả kinh, Thanh khả mộ, ý ngoại nan lượng

(Cầu nhất định được, ban nhất định linh, báo mộng cho biết

Người Xiêm phải sợ, người Thanh phải nể, không thể tưởng tượng nổi)”

Cổng vào phía sau Miếu bà chúa Xứ
Cổng vào phía sau Miếu bà chúa Xứ

Trải qua hàng trăm năm chiến tranh và thời gian. Miếu Bà vẫn luôn giữ sự thanh bình và tài lộc cho người dân khắp vùng. Nếu có dịp bạn hãy thử một lần đến đây. Tìm hiểu tại sao hàng chục vạn người buôn bán hàng năm đều phải đi trả lễ ở Miếu Bà.

Truyền Thuyết Miếu Bà Chúa Xứ

Truyền thuyết dân gian kể lại, khi xây dựng Miếu Thờ Bà Chúa Xứ ở chân núi, để thỉnh bà xuống núi. Chín thanh niên lực lưỡng dùng kiệu nghênh tiếp tượng bà nhưng vẫn không hề lay chuyển được tượng bà xuống. Lúc ấy bà đã hiển linh và báo mộng là cần chín người trinh nữ đồng trinh. Quả nhiên, sau khi chín người trinh nữ lên khiêng, đã dễ dàng nâng được tượng bà xuống núi.

Một góc lung linh như cung điện của miếu bà chúa Xứ
Một góc lung linh như cung điện của miếu bà chúa Xứ

Từ câu truyện ở trên, chúng ta có thể biết được trước đây, tượng Bà Chúa Xứ có nguồn gốc từ đỉnh núi Sam. Sau đó người dân xây dựng Miếu Bà khang trang ở chân núi và thỉnh Bà xuống núi.

Việc xây dựng Miếu Bà ban đầu được ông Thoại Ngọc Hầu cho khởi xây. Ban đầu nó được làm đa số bằng gỗ và khá đơn sơ. Sau này được người dân và những tín đồ hành hương quyên gom xây dựng nên một ngôi Miếu khang trang và có kiến trúc xinh đẹp.

Sau nhiều lần trùng tu và sửa sang, Miếu Bà Chúa Xứ được xây dựng theo kiến trúc hình chữ QUỐC, hình khối tháp dạng hoa sen nở, mái tam cấp ba tầng lầu, lợp ngói đại ống màu xanh, góc mái vút cao như mũi thuyền đang lướt sóng. Chánh điện gồm hai lớp. Lớp trong cùng là nơi thờ Bà Chúa Xứ với tượng Bà bằng đá đặt trên bệ cao, sát hai bên là hai con hạc trắng biểu tượng cốt cách tiên thánh của Bà.

Bên phải tượng Bà là một linga bằng đá đặt trên một hương án thờ, gọi là bàn thờ Cậu. Bên trái tượng Bà là hương án thờ một tượng gỗ chạm hình yoni, gọi là bàn thờ Cô. Lớp thứ hai là bàn thờ Hội đồng, sát liền hai tượng chim phượng. Hai bên trái, phải của bàn thờ Hội đồng là bàn thờ Tiền hiền khai khẩn (ở bên trái) và bàn thờ Hậu hiền khai cơ (ở bên phải).

Truyền Thuyết Bà Chúa Xứ Chống Giặc Ngoại Xâm

“Cầu tất ứng, thí tất linh, mộng trung chỉ thị
Xiêm khả kinh, Thanh khả mộ, ý ngoại nan lượng
(Cầu nhất định được, ban nhất định linh, báo mộng cho biết
Người Xiêm phải sợ, người Thanh phải nể, không thể tưởng tượng nổi)”

Năm 1820 – 1825, quân Xiêm sang nước ta xâm lấn. Khi lên gặp tượng Miếu Bà, quân Xiêm khiêng tượng bà xuống núi. Giữa chừng, tượng bà bỗng nặng trĩu, chúng không khiêng nổi tượng bà nữa và té lăn ra. Từ đó quân Xiêm kính sợ, không dám sách nhiễu dân chúng ở vùng đó nữa. Từ đấy, dân đặt biệt hiệu cho Bà là Bà Chúa Xứ.

Truyền Thuyết Về Tượng Bà Chúa Xứ

Nguồn gốc của tương Bà Chúa Xứ có nhiều truyền thuyết khác nhau. Theo những người dân trong vùng trên đỉnh núi Sam kể lại, trước đây Tượng Bà Chúa Xứ chỉ là một hòn đá ở trên lưng núi Sam. Chứng minh cho điều này là bệ đá Bà ngồi vẫn còn tồn tại (ảnh). Bệ đá có chiều ngang 1,60m; dài 0,3m, chính giữa có lỗ vuông cạnh 0,34m, loại trầm tích thạch màu xanh đen, hạt nhuyễn, không có ở địa phương.

Theo khảo cứu của người Pháp thì lại cho rằng tượng Bà Chúa Xứ là một loại tượng thần Vishnu. Tượng được tạc từ cuối thế kỷ thứ VI, mang văn hóa Óc Eo.

Còn theo nhà khảo cổ Sơn Nam: “Tượng Bà Chúa Xứ là một pho tượng Phật cổ của người Khơ Me xưa đã bỏ lại khi di chuyển. Đặc biệt đây là một pho tượng Phật có giới tính Nam. Và người Việt đã đem tượng Phật về điểm tô thêm nước sơn thành tượng Bà Chúa Xứ.”

Vô Vàn Những Truyền Thuyết Về Sự Linh Ứng Miếu Bà Chúa Xứ

Những truyền thuyết và câu chuyện ly kỳ về sự linh ứng của Miếu Bà Chúa Xứ đã được nhân gian lưu truyền và kể lại rất nhiều. Không phải là vô cớ khi hàng năm đều có hơn hàng triệu người về đây cúng bái. Đặc biệt, những người trả lễ trở lại vì sự linh ứng truyền miệng là đều có thật.

Từng có du khách bảo khi làm ăn, họ không gặp vận, gặp thời. Người đó cúng bái khắp nơi, sau này nghe lời đồn, ông đã cất công từ Đà Nẳng bay vào Nam và viếng Miếu Bà Chúa Xứ. Và từ đó thời vận ông kéo về không thể hơn được. Từ đó hàng năm, ông đều vào Nam trả lễ Miếu Bà Chúa Xứ.

Miếu Bà Chúa Xứ – Lung Linh Như Một Cung Điện Tuyệt Vời Ở Miền Tây

Miếu Bà Chúa Xứ là một điểm du lịch tâm linh có một sức hút lớn ở miền Tây nói riêng và cả nước nói chung. Nơi đây hàng năm có hơn 5 triệu du khách viếng thăm (Số liệu năm 2018). Đặc biệt, nơi đây được trùng tu lại nhiều lần và có một kiến trúc rất độc đáo. Bạn hãy cùng Nụ Cười Mekong tìm hiểu về kiến trúc ở Miếu Bà Chúa Xứ nhé!

Đường vào cổng sau của miếu bà chúa Xứ
Đường vào cổng sau của miếu bà chúa Xứ

Bạn đầu Miếu Bà Chúa Xứ chỉ được làm hoàn toàn một cách đơn giản với vật liệu là gỗ. Đến đầu năm 1870 thì Miếu Bà mới được tu sửa lại bằng gạch và mái được lợp ngói âm dương.

Bắt đầu đến năm 1972 ngôi Miếu Bà bắt đầu xuống cấp và dân làng sửa chữa lại cho khang trang. Và nhờ sự đóng góp của rất nhiều mạnh thường quân khác nhau, Miếu Bà Chúa Xứ chính thức tu bổ lại hoàn toàn trong 4 năm.

Đến năm 1976 thì công trình Miếu Bà Chúa Xứ mới được hoàn thành. Kiến trúc của Miếu Bà Chúa Xứ có hình chữ “QUỐC”, hình khối tháp dạng hoa sen nở, mái tam cấp 3 tầng lầu, lợp ngói đại ống màu xanh, góc mái vút cao như mũi thuyền đang lướt sóng. Kiến trúc được xây dựng mang hơi hướng Ấn Độ.

Miếu bà chúa Xứ núi Sam
Miếu bà chúa Xứ núi Sam

Các văn hoa ở cổ lầu chánh điện thể hiện đậm nét nghệ thuật. Phía trên cao, các tượng thần khỏe mạnh, đẹp đẽ giang tay đỡ những đầu kèo. Các khung bao, cánh cửa đều được chạm trổ, khắc, lộng tinh xảo và nhiều liễn đối, hoành phi lộng lẫy. Đặc biệt, bức tượng phía sau tượng Bà, bốn cây cột cổ lầu trước chánh điện gần như được giữ nguyên như cũ.

Đặc biệt truyền thuyết về sự linh thiêng của Miếu Bà Chúa Xứ còn được kể qua 2 câu thơ:
“Cầu tất ứng, thí tất linh, mộng trung chỉ thị
Xiêm khả kinh, Thanh khả mộ, ý ngoại nan lượng
(Cầu nhất định được, ban nhất định linh, báo mộng cho biết
Người Xiêm phải sợ, người Thanh phải nể, không thể tưởng tượng nổi)”.

Trải qua hàng trăm năm chiến tranh và thời gian. Miếu Bà vẫn luôn giữ sự thanh bình và tài lộc cho người dân khắp vùng. Nếu có dịp bạn hãy thử một lần đến đây. Tìm hiểu tại sao hàng chục vạn người buôn bán hàng năm đều phải đi trả lễ ở Miếu Bà.

Kiến trúc tuyệt vời ở Miếu bà chúa Xứ
Kiến trúc tuyệt vời ở Miếu bà chúa Xứ

Những Nghi Lễ Thờ Cúng Ở Miếu Bà Chúa Xứ

Những nghi lễ thờ cúng trong Miếu Bà Chúa Xứ luôn cần sự trang nghiêm và chuẩn bị cẩn thận. Chúng ta đi lễ Miếu Bà Chúa Xứ là cầu vận cho cả năm, không nên vì sơ sót trong lễ vật cúng mà gây tác hại trong cả năm. Hãy cùng Nụ Cười Mekong tìm hiểu những nghi lễ thờ cúng ở Miếu Bà Chúa Xứ.

Lễ vía Miếu Bà Chúa Xứ được tổ chức lớn nhất từ 23 đến 27 tháng 4 âm lịch hàng năm. Trong đó lễ vía chính là ngày 25 tháng 4 âm lịch.

Dâng heo quay cúng miếu bà chúa Xứ
Dâng heo quay cúng miếu bà chúa Xứ

Lễ “Tắm Bà” (tương tự như lễ mộc dục ở miền Bắc)

Được cử hành vào lúc 0 giờ ngày 24-04 âm lịch. Mở đầu lễ, 2 ngọn nến to được đốt sáng lên trong chánh điện. Ông lễ chánh bái nghi cùng với 2 vị bô lão, ban quản lý miếu niệm hương, dâng rượu và trà. Bức màn vải có viền ren lộng lẫy kéo ngang bệ thờ, che khuất khu vực đặt tượng, 9 cô gái trẻ được phân công trước bắt đầu vén màn tắm cho tượng Bà.

Đầu tiên là cởi mũ, áo, khăn đai từ lớp ngoài vào trong để lộ toàn thân pho tượng. Những cô gái được phân công việc tắm Bà lần lượt nhúng từng chiếc khăn mới vào chậu nước thơm, vắt ráo rồi lau tượng nhiều lần. Sau đó, họ dùng nước hoa xịt khắp bức tượng rồi chọn bộ đồ mới đẹp nhất khoác lên bức tượng, thắt chặt đai, chít khăn, đội mão, gắn lại những ngọn đèn màu trang trí như cũ.

Lễ tắm Bà thường kéo dài khoảng một giờ, sau đó bức màn ngăn được kéo lên để cho khách tự do chiêm bái, dâng hương, hoặc xin lộc Bà. Phần Lễ Tắm Bà kết thúc…Nước tắm cho Bà còn lại sẽ đem hoà trong 2 thùng nước lớn để phân phát cho du khách trẩy hội.

Tượng miếu bà Chúa Xứ
Tượng miếu bà Chúa Xứ

Lễ Thỉnh sắc

Cử hành vào khoảng 16h chiều ngày 25, một đoàn người gồm các bô lão trong làng quần áo chỉnh tề, tiến từ miếu Bà sang lăng Thoại Ngọc Hầu để thỉnh sắc (thật ra, đây là lễ rước bài vị, vì sắc đã không còn). Dẫn đầu có đội múa lân, các học trò lễ tay cầm cờ phướn đi hầu phía trước và sau chiếc kiệu sơn son thiếp vàng gọi là long đình.

Đến điện thờ, ông chánh bái làm lễ niệm hương, rồi thỉnh bài vị đưa lên kiệu trở về miếu Bà. Ba chiếc bài vị mang tên Thoại Ngọc Hầu và tên bà vợ chánh Châu Thị Tế, bà vợ thứ Trương Thị Miệt được đặt trên bàn thờ ở chánh điện. Bài vị thứ tư mang tên Hội đồng, ghi công lao các quan quân đã theo Thoại Ngọc Hầu xưa kia, được đặt riêng ở bàn thờ phía trước.

Hình ảnh về lễ thỉnh sắc
Hình ảnh về lễ thỉnh sắc

Lễ Túc yết

Được tổ chức lúc 0 giờ đêm 25 rạng 26-04 âm lịch, gồm có hai phần: nghi thức cúng tế và phần xây chầu. Lễ vật dâng cúng gồm có: một con heo trắng, một đĩa huyết heo có kèm theo nhúm lông nhỏ. Một mâm trái cây, trầu cau, gạo, muối. Sau ba hồi chiêng, trống, nhạc lễ nổi lên, lễ dâng hương, dâng trà bắt đầu.

Nghi thức cúng tế kết thúc bằng động tác của ông chánh tế đốt bản văn tế cùng giấy vàng bạc. Tiếp theo nghi thức cúng tế là phần xây chầu được tiến hành ở nhà võ ca. Sau phần cầu nguyện của ông Chánh bái, xin cho mưa thuận gió hoà, đất đai phì nhiêu, mùa màng bội thu, dân chúng khỏe mạnh, yên vui, các loài quỷ dữ bị tiêu diệt, lễ Xây chầu bắt đầu bằng ba hồi trống lệnh. Sau đó, chiêng trống rộ lên, chương trình hát bội bắt đầu.

Lễ Chánh tế

Được tổ chức vào tờ mờ sáng ngày 27, gần giống như nghi thức cúng Túc yết.

Lễ Hồi sắc

Cử hành vào khoảng 15h ngày 27-04, đoàn hành lễ sẽ rước bài vị Thoại Ngọc Hầu và nhị vị phu nhân từ miếu trở về Sơn Lăng. Kết thúc lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam.

Cách di chuyển đến Miếu bà chúa Xứ

Miếu bà chúa Xứ nằm cách trung tâm Châu Đốc khoảng 9km. Chỉ cần di chuyển đến Châu Đốc bạn hoàn toàn có thể đi taxi đến đây. Đầu tiên, bạn nên di chuyển vào trung tâm thành phố Châu Đốc trước.

Địa chỉ Miếu bà chúa Xứ

Miếu bà chúa Xứ nằm ở chân núi Sam và khá dễ đi. Bạn có thể tham khảo địa chỉ trên Google Maps.

Địa chỉ: Núi Sam, P. Núi Sam, Châu Đốc, An Giang, Việt Nam.

Di chuyển từ Hà Nội, Đà Nẳng vào TP. Hồ Chí Minh

Bạn nên di chuyển bằng máy bay đến TP. Hồ Chí Minh nếu ở Hà Nội hay Đà Nẳng. Thời gian bay mất khoảng 1-1,5 tiếng. Giá vé từ 800.000đ-3.000.000đ tùy theo hãng bay và thời gian đặt.

Di chuyển từ Thành phố Hồ Chí Minh vào Châu Đốc

Bạn nên di chuyển bằng xe bus của các hãng xe như Phương Trang, Thành Bưởi. Các chuyến xe thường chỉ cách nhau 30′ mỗi chuyến. Giá vé khoảng 100.000đ-150.000đ tùy theo giá thị trường và dịp lễ Tết.

Di chuyển từ Châu Đốc đến núi Sam (Miếu bà chúa Xứ)

Từ trung tâm Châu Đốc di chuyển đến địa điểm núi Sam – Miếu bà chúa Xứ khoảng 9km. Bạn có thể di chuyển bằng xe Phương Trang hoặc Thành Bưởi. Thêm vào đó, khi đến bến xe Châu Đốc các công ty lữ hành này đều có dịch vụ trung chuyển bạn ra núi Sam. Ngoài ra, bạn cũng có thể chọn dịch vụ xe ôm hoặc taxi để di chuyển.

Đặc sản nên thưởng thức ở gần Miếu bà chúa Xứ

Bún mắm Châu Đốc

Bún mắm luôn là món đặc sản miền Tây tuyệt vời mà nhiều người yêu mến. Đặc biệt là món bún mắm Châu Đốc luôn là một trong những tô bún đặc sắc nhất.

Sợi bún mắm Châu Đốc to, dai, trắng với bên trong là tôm đỏ, mực, cá lóc, cà tím và những thớ thịt heo được sắc vừa đủ. Đặc biệt nhất là phải nói đến món nước lèo làm từ mắm cá sắc chính thống Châu Đốc. Ăn kèm theo là những loại rau sống đặc sản miền Tây: kèo nèo, bắp chuối, rau muống, giá,…

Bún cá Châu Đốc

Bún cá Châu Đốc cũng là một loại bún khác khá nổi tiếng ở miền Tây. Tô bún có màu vàng hấp dẫn của nghệ, múi thơm của củ ngãi cùng với nước dùng béo ngọt từ xương hầm. Thêm vào đó là những thớ cá lóc tươi đã được róc xương. Nghe thôi cũng đã thèm đúng không các bạn?

Bánh bò thốt nốt

An Giang là xứ sở của cây thốt nốt, với số lượng cây rất nhiều. Vì vậy những món ăn liên quan đến thốt nốt luôn là đặc trưng ở đây. Đặc biệt bánh bò thốt nốt là loại bánh làm với nước cây thốt nốt. Bánh màu vàng đậm, vị ngọt nhưng không gắt, bánh mềm nhưng xốp, ăn vào béo mùi cực ngon.

Tung lò mò

Tung lò mò còn được xem là một loại lạp xưởng của người Chăm. Nó có nguyên liệu chính là thịt bò. Thịt bò được trộn nhuyễn với mỡ bò, cơm nguội và sau đó nhét vào ruột bò và đem phơi khô. Khi dùng ta đem nướng có mùi thơm và vị ăn khá ngon.

Địa điểm du lịch khác ở An Giang

Ngoài du lịch tâm linh ở Miếu bà chúa Xứ, An Giang còn khá nhiều địa điểm du lịch nổi tiếng khác.

Rừng tràm Trà Sư

Đài quan sát ở rừng tràm Trà Sư
Đài quan sát ở rừng tràm Trà Sư

Rừng tràm Trà Sư là một địa điểm du lịch khá nổi tiếng. Đến đây bạn sẽ được chìm đắm với thiên nhiên đa dạng nơi đây. Khu rừng tràm ngập nước với những bèo nước xanh phủ khắp mặt nước. Bạn sẽ được đi tắc ráng và xuồng ba lá tham quan nơi đây.

Thỉnh thoảng bạn sẽ bắt gặp những loài cá nước thú vị, những con vạc, cò đi sẳn mồi hay làm tổ trên cây. Ngoài ra, đến đài quan sát cao hơn 14m bạn sẽ được nhìn ngắm tất cả khu rừng trên cao.

Du lịch rừng tràm Trà Sư
Du lịch rừng tràm Trà Sư

Chợ Châu Đốc

Chợ Châu Đốc là khu chợ truyền thống lâu năm ở An Giang. Nơi đây đặc biệt bán các loại mắm đặc trưng. Hàng chục quầy hàng mắm được bán khá bắt mắt. Bạn còn có thể mua nhiều loại đặc sản khác ở đây như ba khía, thốt nốt tươi,… Và thưởng thức các loại đồ ăn đặc sản Châu Đốc ngay tại chợ.

Những Tour du lịch tham quan Miếu bà chúa Xứ

Bạn có thể đặt Tour du lịch của công ty Nụ Cười Mekong chúng tôi:

• Tour vía Bà Chúa Xứ 2 ngày: https://nucuoimekong.com/tour/can-tho-chau-doc-via-ba-chua-xu/
• Tour Châu Đốc – Đồng Tháp: https://nucuoimekong.com/tour/tour-du-lich-can-tho-chau-doc-dong-thap/
• Tour Châu Đốc – Rừng Trà Sư: https://nucuoimekong.com/tour/tour-can-tho-chau-doc-rung-tram-tra-su/